6.Sınıf Türkçe Şiir Bilgisi

Detaylar

ŞiiRDE ŞEKiL ÖZELLiKLERi

Mısra (Dize)

 

Şiiri oluşturan satırlara denir.

 

Beyit

 

iki dizeden oluşan nazım birimidir.

 

Şiirde Ölçü

Hece Ölçüsü

 

Dizelerdeki hece sayısının eşitliğine dayanır.

 

 

 

Aruz Ölçüsü

 

Hecenin açık ya da kapalı olması durumudur.

 

Sonu sesli harfle bitenler açık hece, sessiz harfle bitenler kapalı hecedir.

 

Serbest Ölçü

 

Dizelerle ölçü ve uyakların birbirinden farklı olmasıdır.

 

 

 

Uyak (Kafiye) Düzeni

Redif

 

Mısra sonunda aynen tekrar edilen ve aynı görevde bulunan ek veya sözcüklerdir.

 

Bu ıslıkla uzayan, dönen kıvrılan yollar.

Uykuya varmış gibi görünen yılan yollar.

 

(Faruk Nafiz Çamlıbel)

 

– kıvrılan yollar

– yılan yollar Redif

 

Uyak (Kafiye) Çefiitleri

Yarım Uyak

 

Dize sonlarındaki tek ses benzerliğidir.

 

Yandırdın gönlümü aldın keman kaş

Gösterdin zülfünü eyledin bir hoş

 

– kaş – ş = Yarım uyak

– hoş

 

Tam Uyak

 

Dize sonlarındaki iki ses benzerliğidir.

 

 

Yollarda kalan gözlerimin nurunu yordum

Kimdir o, nasıldır diye rüzgârlara sordum

(Yahya Kemal Beyatlı)

 

– yordum – du-m = Redif

– sordum – or = Tam kafiye

 

Zengin Uyak

 

Dize sonlarında üç ya da daha fazla ses benzerliğidir.

 

Eteklerinde güneş rengi bir yığın yaprak

Ve bir zaman bakacaksın semaya ağlayarak

(Ahmet Hafiim)

 

– yaprak

– rak = Zengin kafiye

– ağlayarak

 

Tunç Uyak

 

Uyaklı sözcüklerden birinin diğer sözcüğün içinde yer almasıdır.

 

Ne şair yaş döker, ne afiık ağlar

Beyhude seslenir, beyhude çağlar

(Faruk Nafiz Çamlıbel)

 

– ağlar

– ağlar = Tunç uyak

– çağlar

 

UYARI!

 

Tunç uyak, zengin kafiyenin bir çeşididir.

 

Cinaslı Uyak

 

Yazılışları aynı, anlamları farklı sözcüklerin dize sonunda yer almasıdır.

Dönülmez akşamın ufkundayız vakit çok geç Bu son fasıldır ey ömrüm, nasıl geçersen geç

Birinci dizede “geç”, erkenin zıddı; ikinci dizede geçmek eylemi olarak kullanılmıştır.

(Yahya Kemal Beyatlı)

 

Örnek

 

“Kemal Paşa, yenilmez yiğit, şanlı komutan!

Savaşa girer gibi yetiş bize.

Yetiş bize çöllerde bile olsan,

inanç doldur, güç doldur içimize!

 

Bu dörtlüğün kafiye çeşidi aşağıdakilerden

hangisidir?

 

A) Tam kafiye B) Zengin kafiye

C) Yarım kafiye D) Cinaslı kafiye

 

a – komutan

b – bize

a – olsan

b – içimize

Tam kafiye

Tam kafiye

– an = Tam kafiye

– e = Redif

– iz = Tam kafiye

 

Yanıt A

 

Örnek

 

Sarı çiğdem yaz getirir,

Mor menekşe güz getirir,

Gurbet elde ölüm yitim,

ihtiyarlık tez getirir.

 

Dörtlükte kafiye çeşidi nedir?

 

A) Yarım B) Tam

C) Zengin D) Cinaslı

 

a – yaz getirir

a – güz getirir

b – yitim

a – tez getirir

 

Yarım uyak

 

– getirir = Redif

– z = Yarım uyak

 

Yanıt A

 


Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

   
   

Facebook Sayfamız  

   

Online Üyeler  

135 ziyaretçi ve Kullanıcı yok çevrimiçi

   

Tüm hakları saklıdır. Site Adı Açıkca  belirtilerek , ve yazıya link verilerek bir bölümünden alıntı yapılabilir. Yazının izinsiz tamamen kopyalanması durumunda hukuki işlem yapılacaktır. Detaylı Bilgi için Kullanım ve Gizlilik Sözleşmesine Bakınız.Telif Hakkı olan mataryel bildirliği an yayından kaldırılacaktır.

 

                                  Copyright © 2013 http://dersmatik.net/

© dersmatik.net