Cıva Elementinin Konu Anlatımı

Yayınlanma 7. Sınıf Fen ve Teknoloji Konu Anlatımı

Periyodik çizelgenin II B grubunda yer alan kimyasal bir elementtir. Metalik özellikler gösterir. Adını sıvı gümüş anlamında hydragyrum ya da Merkür gezegeninden alır. İÖ 1500′e tarihlenen eski Mısır mezarlarında cıvaya rastlanmıştır. Oda sıcaklığında sıvı durumda olan tek metaldir.

 

Gümüş beyazı renginde, ağır, akıcı, sıvı bir metal olup oda sıcaklığında hafifçe uçucudur. Katı cıva kalay beyazı renginde çekilebilir, dövülebilir ve bıçakla kesilebilir yumuşaklıkta kütledir. Doğal cıva yedi tane izotopun karışımından oluşur: Hg-196 (% 0,146); Hg-198 (% 10,02); Hg-199 (% 16,84); Hg-200 (% 23,13); Hg-201 (% 13,22); Hg-202 (% 29,80) ve Hg-204 (% 6.85). Kütle numarası 189-206 arasında bulunan tüm izotopları bilinir. Cıvanın tetragonal yapılı beta ve romboredrik yapılı alfa olmak üzere iki allotropu vardır. Beta cıva 194°C’de alfa cıvaya dönüşür.

 

Saf metal havada oldukça kararlıdır ve oda sıcaklığında donuklaşmaz. Kaynama noktası yakınına kadar ısıtıldığında yavaşça oksitlenerek HgO verir. Kükürtle oda sıcaklığında birleşir. Demir dışındaki metallerle alaşım oluşturur Nitrat asidi ve sıcak derişik sülfat asidiyle tepkimeye girer, seyreltik klorür asidi, soğuk sülfat asidi ve alkalilerden etkilenmez. Hava varlığında amonyak çözeltisiyle tepkimeye girerek Millon bazı (Hg2 NOH) oluşturur. Cıva tuzları sodyum karbonatla ısıtıldıklarında metalik cıva oluşur.

 

Cıva tuzları alkali hidroksit varlığında hidrojen peroksitle elementel halde ayırırlar. Çözünür ve iyonik yapılı cıva (II) tuzları sodyum hidroksitle sarı HgO ve alkali iyodürle kırmızı HgI2 çözeltisi verirler.

 

Cıva (I) tuzları ise alkali hidroksitlerle siyah bir çökelti, klorür asidi ya da alkali klorürlerle beyaz kalomel çökeltisi oluştururlar.

 

Cıva tuzları güneş ışığında yavaşça bozunurlar. Cıva (I) birleşikleri dayanıklı olmayıp kolaylıkla elementel cıva ve cıva (II) bileşikleri vererek bozunurlar.

 

Cıvanın kovalent bağ oluşturma eğilimi büyüktür. Cıva (I) katyonunun birbirine kovalent bağla bağlı iki cıva atomundan (Hg22+) oluştuğu ileri sürülür. Cıva (II) halojenürler alkali halojenürlerle M2[HgX4] birleşiminde kompleksler oluştururlar. Burada M = alkali metal iyonu ve X = CI-, Br- ya da I-iyonudur.

 

Sembolü: Hg

Atom Numarası: 80

Atom Ağırlığı: 200.59

Elemet serisi: Geçiş metali

 

Maddenin Hali: Sıvı

Görünümü: Gümüşü beyaz

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile