Nesnelerine Göre Fiiller

Yayınlanma 8. Sınıf Türkçe Konu Anlatımı

1-Geçişli Fiiller:Öznenin yaptığı işin başka varlıklar üzerine geçtiğini bildiren,yani nesne alabilen,bir nesneyle kullanılması gereken fiillerdir.

Çocuk annesini öpüp,okşuyor.

Bu cümlede öznenin yaptığı iş “öpmek,okşamak”nesne üzerinde yapılmıştır.İş başka

bir varlığın üzerine geçmiştir.Bu fiiller geçişli fiillerdir.

Fiillerin geçişli olup olmadıklarını anlamak için “Ne?,Neyi?,Kimi?” sorularından yararlanırız

Fiiller bu sorulara cevap veriyorsa geçişlidir:

Çocuk simit satıyor. (Çocuklar ne satıyor?simit)

2-Geçişsiz Fiiller:Öznesinin yaptığı iş,başka bir varlığa geçmeyen fiillerdir.Bu fiil-

lerle kurulan cümlelerde nesne bulunmaz;eylemin etkisi yalnız özne üzerindedir:

Arkadaşlarla tatile çıkıyoruz.

Geçişsiz fiiller “Ne?,Neyi?,Kimi?” sorularına cevap vermez.

3-Oldurgan Fiiller:Geçişsiz iken,-dir,-t,-r ekleriyle geçişlik dereceleri artırılır.

Bu tür fiillere ettirgen fiil denir.

Ali parayı ödetti.

Cümlede özne olan Ali işi yapmamış,başkasına yaptırmıştır.

ÖRNEK SORULAR

1-1988 FL: Aşağıdaki cümlelerin hangisinin yüklemi geçişli bir fiilldir?

A)Üzümcü,küfeyi yavaşça yere bıraktı.

B)Pencerenin önünde ona bakıyordu.

C)Küfenin altında,iki büklüm gidiyordu.

D)Soluklanıp derin derin,mavi denize bakıyordu.

Çözüm: A’da “bırakma” işini “üzümcü” gerçekleştirmiş;bu iş “küfe”üzerinde yapılmıştır.

Bu yüzden “bırakmak”fiili geçişlidir.

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile