8.Sınıf Türkçe Paragrafta Yapılar

Yayınlanma 8. Sınıf Türkçe Konu Anlatımı

Paragrafta Yapı

 

 

Paragraflar okunurken cümlelerin sıralanışına dikkat edilmelidir. Hiçbir paragraf gelişigüzel cümlelerden oluşturulmaz.Ana düşünce başlığında her paragrafın anlatmak istediği bir düşünce olduğunu söylemiştik. Bu ana düşünceyi başarılı bir şekilde okura sunabilmek için paragrafı oluşturan cümlelerin seçiminde dikkatli olmak gerekir. Her bir cümlenin kendinden bir önceki ve bir sonraki cümleyi başarılı bir şekilde tamamlaması gerekir.

Paragrafın ilk cümlesine giriş cümlesi deriz. İlk cümlede yazar, anlatacağı konuya giriş yapar. Sonraki cümlelerde de giriş cümlesine paralel bir anlatım gösterir.

Giriş cümlesi paragrafın ilk cümlesi olduğundan kendinden önce başka söz söylendiği düşüncesini vermemelidir.

 

Örnek:

 

“Bu yüzden biz de arka kapıdan eve girmek zorunda kaldık.”

“Sanki onu daha önce görmüş gibiyim.” “Anlattığın tüm bunları anlamamı nasıl bekleyebilirsin.”

 

Yukarıdaki cümleler giriş cümlesi olamaz. Çünkü uçları açık bırakılmıştır. Daha önce başka sözler söylendiği düşüncesi vermektedir.

 

Giriş cümlesiyle sonuç cümlesi arasında kalan cümlelere gelişme cümleleri veya ara cümleler diyebiliriz. Bu cümlelerde anlatım derinleştirilir. Gerektiğinde örneklendirme, karşılaştırma, benzetme gibi düşünceyi geliştirme yollarına başvurarak anlatımın kalıcı ve etkileyici olması sağlanmaya çalışılır. Bağlayıcı cümlelerin tamamı konuyla doğrudan ilişkin olmalı, birbirini tamamlamalıdır.

 

Paragrafın son cümlesine sonuç cümlesi denir. Sonuç cümlesinde anlatılan konunun sona erdiği bir şekilde belirtilir. Yazar, anlatmak istediklerini en doğru şekilde anlattığını düşündüğünde bir sonuç cümlesiyle yazısını bitirir. Sonuç cümlelerinin ana düşünceyi verdiği de görülür. Sonuç cümlesi olan cümleden sonra başka bir söz eklenmemelidir.

 

Örnek:

 

“Konuya bir de şu açıdan bakalım.”

“O hâlde az sonra söyleyeceği sözleri değerlendirmeye değer bulmayacaksınız.”

 

Yukarıdaki cümleler, sonuç cümlesi olamaz. Çünkü bu cümlelerden anlatılacak şeylerin henüz bitmediği anlaşılmaktadır. Paragrafta yapı soruları farklı şekilde karşımıza çıkabilir. Bunlardan biri paragraftaki eksik cümleyi bulmaya yönelik olan sorulardır. Paragrafın başında, ortasında ya da sonunda bir bölüm yazılmaz ve bizden bu bölümü seçenekler arasından parçaya en uygun olan bölümle doldurmamız istenir.

 

Bu tür soruların çözümünde paragrafın verilen kısmı iyice anlaşılmalı ve bu tema üzerinde ne- yin eksik olduğu tespit edilmelidir.

 

ÖRNEK SORU

 

Diğer canlıların bir türlü vazgeçemediği bu canım gölü, dağın başında, ormanın ortasında yapayalnız bırakıp gitmişiz. …. Zehir soluduğumuz yerlere. Elimizi yüzümüzü doğru dürüst yıkayamadığımız tıslayan muslukların başına.

Paragrafta boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

 

A) İnsanı doğadan uzaklaştırmışız.

B) Peki nereye gitmişiz?

C) Gittiğimiz yerleri de kirletmişiz.

D) Neden gitmişiz acaba?

2003 OKS

 

ÇÖZÜM

Paragrafta boş bırakılan yerden sonra bir cevap cümlesi olduğu seçiliyor. “Zehir soluduğumuz yerlere.” cümlesi “Nereye gitmişiz?” sorusunun cevabı olabilir.

Yanıt B

 

ÖRNEK SORU

Yabani hayvanları çok sever ve yakından tanırım. Çocukluğum, dağlık bir yörede geçti. Orada biz çocuklara oyuncak yerine, ayı yavrusu, kokarca, tavşan, tilki ya da sincap getirilirdi.

Parçadaki düşüncenin akışına göre son cümle aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?

 

A) Oyuncak zevkini pek tadamadık.

B) Onlarla zevkle oynayıp eğlenirdik.

C) Pahalı oyuncaklarla oynayamadık.

D) Büyük kentlerin özlemiyle yanardık.

2000 OKS

 

ÇÖZÜM

Parçaya bakıldığında yazarın çocukluğundan pişmanlık değil memnuniyetle söz ettiği görülüyor. Çocukken yaşadığı tecrübeler, doğayla iç içe yaşamış olması onu mutsuz etmemiş, aksine bunu bir avantaj olarak değerlendirmiş. Oysa, C ve D seçeneklerinde memnuniyetten çok bir yakınma anlamı var. B seçeneğinde ise pa- ragrafın verilen kısmında olduğu gibi daha hayat dolu bir üslup hakim.

Yanıt B

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile