9.Sınıf Coğrafya Cevapları Lider Yayınevi Sayfa 161

Yayınlanma 9. Sınıf Coğrafya Çalışma ve Ders Kitabı Cevapları

Coğrafya Cevapları Lider Yayınevi Sayfa 161

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRMEaygunhoca.com

A. Aşağıdaki soruları yanıtlayınız.

1. Bir akarsuda büklümlerin çok olması akarsu ve akarsuyun aktığı bölgenin yapısıyla ilgili hangi bilgileri verir?

Akarsuyun büklümlerinin çok fazla olması menderes şekli ile alakalıdır düz sahalarda, ovalarda bu tip akarsular görülür.

2. Birikinti konisi nerelerde oluşur?

Dağ yamaçlarından düzlüğe inen akarsular, taşıdıkları materyalleri eğimin azaldığı yerlerde yarım koni şeklinde biriktirirler. Bu şekillere birikinti konisi denir. Akarsuların taşıdıkları maddeler ince ise, geniş bir alana yelpaze gibi yayılırlar. Bunlara da birikinti yelpazesi denir. Ülkemizde dağ eteklerinde, bu tip şekillere sıkça rastlanır.

3. Dev kazanına nerelerde rastlanır?

Çağlayan ve çavlanlarda suların yüksekten düştüğü kısım aşınırsa, derin oyuklar oluşur. Bu oyuklara dev kazanı denir.

Şelalenin dökülduğü yerde oluşmuş derin kuyu. Akarsuların şelale yaparak döküldükleri yerlerde, hızla düşen suların ve içindeki taş, çakıl gibi maddelerin çarptığı yeri aşındırmasıyla oluşan yeryüzü şeklidir. Akdeniz aygunhoca.comBölgesi’ndeki Manavgat, Kurşunlu ve Düden şelalelerinin düküldükleri yerlerde güzel dev kazanı örnekleri bulunur.

4. Delta ovasının oluşması için hangi koşullar gerekir?aygunhoca.com

-Gel-git olayının etkili olmaması

-Kıyının sığ olması

-Akıntının olmaması

-Akarsuyun bol miktarda alüvyal madde taşıması

5. Kırgıbayırın geniş bir yer kapladığı arazileri yerleşme, ulaşım ve tarım bakımından değerlendiriniz.

bu araziler engebelidir bu tip arazilerde ulaşım imkansız hale gelir. Yerleşmenin , tarımın yapılamadığı bu arazıler oldukça kuraktır insan yasamı için uygun değildir.

6. Karstik arazilere nerelerde rastlanır?aygunhoca.co

Karstik arazilere kalker,jips,tuz gibi kayaçların bulunduğu alanlarda rastlanır.Toros Dağları’nda

İç Anadolu’da Sivas ve çevresinde (özellikle jips kartsı)

Batı Karadeniz’de ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin güneyinde görülür.

7. Karstik biriktirme şekillerinin başlıcaları hangileridir?

a)Travertenler: Karstik alanlardan kaynaklanan suların bünyesinde eriyik halde bulunan kalsiyum bikarbonatlı, yani kireçli suların buharlaşması ile karbondioksit ve kalsiyum açığa çıkmakta ve özellikle suların yayıldığı alanlarda çökelmeler sonucunda travertenler oluşmaktadır. Türkiye’de bunlara birçok yerde rastlanır. Antalya, Bursa, Pamukkale travertenleri en önemlileridir.

b)Sarkıt: Mağara tavanlarından damlayan sulardaki kirecin çökelmesi sonucunda sarkıtlar oluşur.

c)Dikit: Mağara tabanından yükselen çökelti taşlarıdır.

d)Sütun: Sarkıt ve dikitin birleşmesi ile oluşan şekillerdir.

8. Mantarkaya nasıl oluşur?aygunhoca.com

Rüzgarlar sürükledikleri veya savurdukları taneleri yüzeylere çarparak aşındırma yaparlar. Dikdörtgen yatay duruşlu tabakaların bulunduğu alanlarda rüzgar aşındırması ile oluşan kaya şekillerine mantarkaya adı verilir.

9. Vadi, örtü, sirk ve takke buzulları nedir? Açıklayınız.

Çok çeşitli buzul tipi vardır. Dağ doruklarındaki çukurlarda yeni oluşmaya başlayan buzullara sirk buzulu, sirk buzullarının çukurlardan taşarak eğim yönünde akışa geçenlerine vadi buzulu, dağların tepesini külah gibi örtenlerine takke buzulu, kutup bölgelerinde olduğu gibi geniş bir alanı tümüyle kaplayan buzullara örtü buzulu adı verilir.

10. Lagün ve tombolo nedir? Nasıl oluşur?

Deniz dalgalarının sürüklediği kum ve çakıl materyali, kıyıda bir set oluşturur. Bunun arkasında da sular birikerek bir göl meydana gelir. Böylece denizden ayrılmış bir kıyı gölü meydana gelir.İşte Bu göle lagün yada deniz kulağı denir.Türkiye’de lagünlere en güzel örnek Muğla-Fethiye’deki Ölüdeniz’dir.

Bir adayı karaya veya adaları birbirine bağlayan setlere tombolo adı verilir. Bunlar da oluşum bakımından okların aynısıdır. Yani bir kıyıdan başlayarak ilerleyen bir ok, zamanla kıyının önündeki bir adaya kadar uzanır ve bitişir. Bazen bir adanın birden fazla okla karaya bağlandığı görülür.

11. Falez nedir? Falezlere nerelerde rastlanır?

dalgalar aşındırma yaparken önce çarptıkları kıyı boyunca bir çentik açar. buna dalga oyuğu denir. dalga oyukları derinleştikçe üzerindeki kütleler kopar ve düşer. böylece kıyı boyunca diklikler oluşur. bu dikliklere falez ya da yalıyar adı verilir. türkiye’de, karadeniz ve akdeniz kıyılarında güzel falez örnekleri görülmektedir.

12. Skyer ve fiyort kıyı tiplerine nerelerde rastlanır?

a. Fiyort Kıyılar: Buzul vadilerinin sular altında kalması sonucu oluşan kıyılardır. Bu kıyı tipine ait en güzel örnek, İskandinav Yarımadası nın Atlas Okyanusu kıyılarıdır. Dünya nın en büyük fiyordu Norveç teki Soğne fiyordudur.

b. Skyer Kıyılar: Buzulların aşındırdığı tepeciklerle veya buzulların biriktirdiği moren yığınlarıyla şekillenmiş kıyılar sular altında kalınca yüzlerce adacık ortaya çıkar. Bu tür kıyılara skyer kıyılar denir. Baltık Denizi nin kuzeydoğusunda bu tür kıyılar görülür.

B. Aşağıdaki sözcük ve sözcük gruplarını kullanarak cümlelerdeki noktalı alanları tamamlayınız.

“Son evresinde, ilk evresinde, mantarkaya, barkan, lapya, dolin, aşındırma, biriktirme, dalmaçya, ria, elverişli, elverişli değil”

1. Akarsuyun denge profiline aşındırmanın Son evresinde rastlanır. 2. Barkan rüzgâr biriktirmesiyle oluşan hilal biçimindeki kumullardır. 3. Lapya karstik şekillerin en küçüğüdür. 4. Hörgüç kaya buzul Aşındırma şekillerindendir. 5. Kıyıya paralel uzanan dağların çökmesiyle dalmaçya kıyıları oluşur. 6. Polyelerin bir kısmı tarıma elverişli değil

C. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların yanına “D”, yanlış olanların yanına “Y” harfini yazınız.

1. Irmak adalarına eğimin azaldığı yerlerde rastlanır. (D)

2. Peri bacaları akarsu biriktirme şekilleridir. (Y)

3. Mendereslerin oluştuğu yerlerde akarsuların boyu uzar. (D)

4. Birikinti konisi akarsu aşındırmasıyla oluşur. (Y)

5. Dolin, kayaçların çözünmesiyle oluşan çanaklardır. (D)

6. Dolinlerin birleşmesiyle uvalalar oluşur. (D)

7. Yardang, rüzgâr biriktirme şekillerindendir. (Y)

8. Yıl boyunca erimeyen karlara toktağan kar denir. (D)

 

9. Falezlere daha çok delta ovalarında rastlanır. (Y)

10. Heyelan olayına daha çok kurak yerlerde rastlanır. (Y)

11. Gelgit olayı Ay ve Güneş’in çekim gücünden kaynaklanır. (D)

12. Boyuna kıyılarda girinti ve çıkıntı fazladır. (Y)

13. Gelgitin çok olduğu kıyılardaki akarsu ağızlarında haliç oluşur. (D)

14. Ria kıyı tipine yalnızca sıcak kuşakta rastlanır. (Y)

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile